JinMap û Alo 153 daxwaza xizmetên bi zimanê dayikê zêde dikin 

2026-08-25 09:08:14


	 

	STENBOL - Rêvebera Komeleya Dema Jinan, Derya Aslan diyar kir ku sepana JinMapê hewcedariyek girîng a di peydakirina mekanîzmayên piştgiriyê yên ji bo jinên ku şîdet li wan tên kirin, pêk tîne û got, "Zimanê dayikê mafekî bingehîn e. Rastiya ku Alo 153 dest bi peydakirina xizmetên bi zimanê Kurdî kiriye girîng e, lê divê ev yek were rojeva raya giştî."

	 

	Komeleya Dema Jinan ji bo hêsankirina gihîştina xizmetên bi zimanê dayikê ji bo jinên li Stenbolê dijîn û şîdet li wan tên kirin, sepana "JinMap" da destpêkirin. Ev sepan piştî raporek ku gihîştina jinan a xizmetên rêveberiya herêmî bi zimanê dayikê vedikole, di platformek yekane de agahdariya li ser navendên şêwirmendiya jinan û mekanîzmayên piştgiriyê kom dike.

	 

	Rêvebera Komeleya Dema Jinan, Derya Aslan projeya JinMap nirxand. Derya Aslan, piştî nîqaşên bi Şaredariya Bajarê Mezin a Stenbolê re, destnîşan kir ku destpêkirina xizmetên zimanê Kurdî li ser xeta piştgiriyê ya "Alo 153" destkeftiyek girîng bû û xwest ku ev xizmet ji bo navendên şêwirmendiya jinan jî werin berfirehkirin.

	 

	Yekem xebata dîjîtal a bi Kurdî

	 

	Derya Aslan diyar kir ku JinMap, ku ji hêla Komeleya Dema Jinan ve hatî amadekirin, ji bo ku jin hêsantir bigihîjin navendên ragihandina şîdeta li dijî jinan hatî pêşvexistin û ku ev serîlêdan yekem xebata dîjîtal e ku bi Kurdî hatî amadekirin. Derya Aslan got, "Vê projeyê nîşanî me da ka meriv çawa mekanîzmayên ku jin dikarin bi hêsanî bigihîjin wan di bin platformek yekane de berhev dike. Ji ber ku ev platform yekem a celebê xwe ye û bi Kurdî ye, me bersivek pir erênî wergirt. Hejmara serlêdanên ji jinan jî pir zêde bûye. Ev pêdiviyek pir bingehîn bû."

	 

	JinMap rêberiya jinan dike

	 

	Derya Aslan diyar kir ku JinMap ne tenê serîlêdanek e ku alîkariya jinan dike ku bigihîjin navendên şêwirmendiya jinan, lê di heman demê de pergalek daneyan e ku bi van navendan ve girêdayî ye. Derya Aslan got, "Me ew veguherandiye pergalek daneyan ku jin dikarin bi hêsanî bigihîjinê. Ew bersiva pirsên wekî: Ma li taxa an navçeya min navendek şêwirmendiya jinan heye? Ev navenda şêwirmendiya jinan çi celeb piştgiriyê pêşkêş dike? Ew çi celeb rêberiyê peyda dike? Ma ev xizmet pirzimanî ne? Ji ber ku me lêkolînek çavdêriyê, bi zimanê zikmakî ve girêdayî, kir."

	 

	Xizmeta bi zimanê dayikê kêm e

	 

	Derya Aslan diyar kir ku wan bi 40 saziyan re, di nav de 39 navçe û Şaredariya Bajarê Mezin a Stenbolê, hevpeyvîn kirine da ku bibînin ka di têkoşîna li dijî şîdeta li ser jinan de xizmetên bi zimanê dayikê têne peydakirin an na. Derya Aslan tekez kir ku encam nîşan didin xizmetên bi zimanê Kurdî pir kêm in. Derya Aslan got, "Ji 39 navçeyan, tenê Navendên Şêwirmendiya Jinan ên Şaredariyên Bagcilar û Avcilar diyar kirin ku ew piştgiriyê bi Kurdî peyda dikin. Me dît ku Kurdî di rojeva yên din de tune bû û polîtîkayeke wan a di derbarê ziman de tune bû."

	 

	'Stenbol xwedî hejmareke zêde ya jinên Kurd e'

	 

	Derya Aslan bal kişand ser hejmareke zêde ya jinên Kurd ên li Stenbolê dijîn û tekez kir ku girîng e jin dema ku şîdetê dibînin, bikaribin xwe bi zimanê xwe yê dayikê îfade bikin. Derya Aslan got, "Stenbol yek ji bajarên cîhanê ye ku nifûsa wê herî zêde ya Kurd e. Nîvê nifûsa Kurd jin in. Dema ku ev jin şîdetê dibînin, ew dixwazin çîroka xwe û pirsgirêkên xwe bi zimanê xwe vebêjin. Her kes dikare bi hêsanî pirsgirêkên xwe bi zimanê xwe îfade bike."

	 

	'Karmendên ku bi Kurdî diaxivin pir girîng in'

	 

	Derya Aslan, diyar kir ku wan di çarçoveya lêkolînê de bi jinan re jî têkilî danîne, girîngiya wê yekê destnîşan kir ku jin bikaribin şîdeta ku ew pê re rû bi rû dimînin bi zimanê xwe yê zikmakî vebêjin. Derya Aslan, tekez kir ku jin di îfadekirina xwe de zehmetiyê dikişînin, her çend ew dikarin bi Tirkî biaxivin jî û wiha got, "'Ez bi Tirkî pir baş nizanim, lê ez dikarim bi awayekî xwe îfade bikim. Berê min zarok an hevalekî xwe bi xwe re dibir da ku ez bikaribim xwe bi hêsanî vebêjim.' Dibe ku ev ne hewce be. Hebûna karmendên ku bi Kurdî diaxive dê avantajek be, ku dihêle jin bi rehetî bi zimanê xwe werin guhdarîkirin. Ev ê têkiliya baweriyê jî xurttir bike."

	 

	'Xeta Kurdî ya Alo 153 destkeftiyek e, lê ne bes e'

	 

	Derya Aslan diyar kir ku wan di hevdîtinên xwe yên bi Şaredariya Bajarê Mezin a Stenbolê re pêşniyarên ji bo zêdekirina xizmetên bi zimanê Kurdî pêşkêş kirine û got ku destpêkirina piştgiriya bi zimanê Kurdî ya xeta Alo 153 destkeftiyek girîng e. Derya Aslan got, "Lê ev di derbarê şîdeta li dijî jinan de ne bes e. Dibe ku Alo 153 piştgiriyê bi zimanê Kurdî peyda bike, lê pêdivî ye ku karmendên pispor ên ku bi rastî piştgiriyê bi zimanê Kurdî li navendên şêwirmendiyê peyda dikin werin xebitandin. Em ji bo vê yekê parêzvaniyê dikin. Di heman demê de, me daxwaz kir ku di çalakî, atolye û perwerdehiyên wan de piştgirî û xizmet bi zimanê dayikê werin peydakirin. Me daxwaz kir ku broşûr û materyalên wan ên dîdarî bi zimanê Kurdî bin."

	 

	'Divê mafê zimanê dayikê di polîtîkayên giştî de bi cih bibe'

	 

	Derya Aslan, bi destnîşankirina ku rapora ku wan amade kiriye ji bo rêxistinên jinan, akademiyê û parêzvanên mafên mirovan analîzek daneyên girîng pêk tîne, tekez kir ku divê mafê zimanê dayikê di polîtîkayên giştî de were bicihkirin. Derya Aslan got, "Em dibêjin, 'Zimanê dayikê mafekî bingehîn e.' Me bi çavên xwe dît ku jinên ku tundûtûjî dîtine bi rastî nikarin xwe bi zimanê xwe îfade bikin. Ev divê di rojeva giştî de be û divê raya giştî polîtîkayên di derbarê wê de pêş bixe. Me diyar kiriye ku divê ew di her tiştî de, ji belgeyên vîzyonê bigire heya plansaziya stratejîk, were bicîhkirin. Di vî warî de em hêvîdar in. Em ê li ser vê yekê bişopînin."

	 

	'Em ê têkoşîna xwe bidomînin'

	 

	Derya Aslan, destnîşan kir ku jinên ji paşxaneyên cuda jî serî li Komeleya Dema Jinan didin, diyar kir ku astengiya ziman ji bo jinan zehmet dike ku pirsgirêkên ku ew dijîn vebêjin û got, "Me ev xebat kir û li dijî vê yekê têkoşîn kir û em soz didin jinan ku em ê ji niha û pê ve vê têkoşînê bidomînin."