‘Awankerdişê aştîye de îradeyê cinîyan muhîm o’  

2026-05-23 10:55:16


	 

	Rozerîn Gultekîn-Pelşîn Çetînkaya

	 

	AMED - Akademîya Jîneolojîyî ra Ezgî Çelîk va ke aştî tena bêpêrodayîş nîya, peynîkerdişê şîdetî zî ya û va ke cinî prosesê aştîye de tena heqê vatişî nîyê, awankerdoxê esasî yê aştîye yê.

	 

	Cinîyê ke wayîrê vengdayîşê “Aştî û Cimatê Demokratîkî” yê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî vejîyayî, goreyê hewcedarîyanê prosesî xeta têkoşînî mûnayî û vanê “ma do proses awan bikerê”. Cinîyê ke pêwa heme astengîyan têkoşînê aktîf domnenê, bale ancenê prosesê bîyaye ser û dîyar kenê ke ganî êdî nê vatişî bivejîyê, statu û serrastkerdişê qanûnî bêrê kerdiş.

	 

	Akademîya Jîneolojîyî ra Ezgî Çelîk, bale ant rolê cinîyan ê prosesî û va ke ganî prosesê tarîxî de çîyê lazimî bêrê kerdiş.

	 

	‘Ma cinî, awankerdoxanê esasî yê aştîye yê’

	 

	Ezgî Çelîk va ke bi aştîye heme problemî eşkenê bêrê çareserkerdiş û wina va: “Ganî ma vajê senîn azadî, demokrasî û aştîye ma pênase kenê. Ma tena sey cinî nîyê; sey heme nasnameyan nê konseptî ancî yew rey pênase kenê. Ma nê zelal vanê; ma cinîyanê awankerdoxanê esasî yê aştîye yê. Ma cinî merkezê prosesî yê. Ma xo tena sey kesê vatişê xo vanê nêvînenê; ma xo sey merkezê aktîfî yê awankerdişê aştîye vînenê. Ma zanê ke qalkerdişê aştîye eynî wextî de qalkerdişê cuyêk bêşîdetî yo. Ma bi heme nasnameyanê xo, nê prosesî de têkoşînê bîyayîşî danê.”

	 

	‘Entegrasyona demokratîk şert o’

	 

	Ezgî Çelîk eşkera kerd ke prosesê aştîye prosesêk awankerdişî yê dergdemî û kûr o û wina va: “Semedê aştîye tena hetî masa ser roşê û qisey bikerê bes nîyo. Aştî prosesêk dergdemî û kûr a. Ma cinî vanê ke ma merkezê prosesî yê. Nê prosesî de entegrasyonê demokratîkî muhîm o. Entegrasyonê demokratîkî manaya ke bişibnê yê bînan yan zî mîyanê yê bînan de bihêlê nîyo. No manaya yew tîpbîyayîşî dano. Ma bi rengê xo, ziwanê xo, kulturê xo û hunerê xo yê. Ma pêro pîya cuye rêxistin kenê.”

	 

	‘Statuya semedê Abdullah Ocalan muhîm a’

	 

	Ezgî Çelîk dîyar kerd ke tecrîdê Abdullah Ocalan ser o dewam keno û nê ercnayîşî kerd: “Waştişê ma yê esasî no yo ke tu kes teber de nêro verdayîş û cuyêk pîya bêro awankerdiş. Ganî cuyêk ke her kes xo îfade keno bêro awankerdiş. Ma cuyêk wina wazenê. Modernîteya Demokratîk û entegrasyonê demokratîk tîya de têkoşîn îfade keno. Tecrîdê Birêz Ocalanî ser o hema dewam keno. Ganî statuyê Birêz Ocalanî semedê dewamkerdişê aştîye pê bêro. Semedê manaderîya aştîye ganî lezkî gamanê huqûqî û somutî bêrê eştiş.”