Buşra Turan

 

WAN/AGIRÎ - Nêzdîbîyayîşê 8ê Adare dir cinîyê Serhadî venga vejîyayîşê kuçeyan kerdî ke temsîlîyetê têduştî, rêxistinbîyayîş û pawitişê destkewtişan biwazê. Cinî qetî kerdî ke pawitişê destkewtişê cinîyan Rojawanî parçeyêk têkoşînê cinîyan ê dinya yo û va: “Ma cinî wazenê têduşt û azad biciwîyê û nêrê qetilkerdiş.”

 

Semedê 8ê Adare, Roja Cinîyan a Dinya ke sembolê waştişê cinîyan semedê têduştî û azadî yo, tenya çend rojan mend, cinî veng danê ke têkoşîn hemverê sîstemê serdestîyê camêrdî, zêdebîyayîşê şîdetî, binpaykerdişê heqê û bêtêduştîyê cimatî bêro xurtkerdiş. Cinî dîyar kenê ke 8ê Adare tenya roja vîrardişî yo, labelê roja mîyanneteweyî yê pêgirewtiş û têkoşînî yo ke kede, xoverdayîş û têkoşînê tarîxî yê cinîyan yeno mojnayîş.

 

Aktîvîsta Têgêrayîşê Cinîyanê Azadan (TJA) Leyla Çelîk û endama Meclîsê Cinîyan ê Partîya Têduştî û Demokrasîyê Şaran (DEM Partî) yê Agirî derheqê 8ê Adare de ercnayîş kerdî.

 

‘Têkoşînê cinîyan îradeyê pawitişê cuyayîşî yo’

 

Aktîvîsta TJA’yî Leyla Çelîk dîyar kerd ke çarçeweya paradîgmaya demokratîkî, ekolojîk û xelasîya cinîyan de, têkoşînê cinîyan îradeyê pawitişê cuyayîşî hemverê sîstemê serdestîyê camêrdî, wêrankerdişê derûdorî û bêtêduştîya cimatî mojneno. Leyla Çelîk va: “VÎnayîşê têkoşînê cinîyan qetî keno ke kede û xoverdayîş ke tarîxî de ameyî peygoşkerdiş, agêrenê vîrê cimatî. Têkoşînê hempar xurt kena û hetkar beno ke fehmê azadîye heme wareyê cimatî vila bibo. Zîhniyetê serdestîyê camêrdî, sîstemê kapîtalîst ê îstîsmarî, qelskerdişê girêdayîşê xoza dir û dûrvistişê cinîyan mekanîzmayê qerardayîşê mîyanê astengîyê tewr pîlan ê nê têkoşînî de yê. Resnayîşê ke cinîyan keye dir û cimatî bi xerckerdişî sînordar keno yew astengîyê bingehîn ê cuyayîşêka azad û têduştî yo.”

 

‘Têkoşînê semedê temsîlîyetê têduştî’

 

Leyla Çelîk wina va: “Cimatê demokratîkî tenya bi rêxistinêka cimatî mumkin o ke cinî merkez de benê, mekanîzmayê qerardayîşî de bi têduştî bêrê temsîlkerdiş. 8ê Adare roja ke kombîyayîşê tarîxî yê kede, xoverdayîş û waştişê azadîye yê cinîyan bêro kokerdiş. No eynî wextî de roja têkoşîn û pêgirewtişî yo ke îradeyê awankerdişê cuyayîşêka têduştî, azad û ekolojîk yenê xurtkerdiş. Têkoşînê semedê temsîlîyetê têduştî û hêzdarkerdişê vengê cinîyan heme wareyî de bingehê cimatêk demokratîk, ekolojîk û azadîwaz pê ano.”

 

‘Wextê dayîşê xeta têkoşînêk hempar o’

 

Leyla Çelîk tewr peynî va: “Her çekûyêke ke 8ê Adare de kuçeyan berz bena ganî vengdayîşê semedê pawitişê destkewtişê ke cinîyê Rojawanî bi kede, xoverdayîş û bedelê xo yê pîlan awan kerdî, bibo. Wextê dayîyîşê xeta têkoşînêk hempar o, nê ke hemverê kesê ke azadîya cinîyan hedef gênê û hewl danê îradeyê cinîyan çin bikerê bêveng bimanê. Cinîyê çar hetê dinya, bi taybetî cinîyê çar perçeyê Kurdistanî, lazim o ke vengê xo yew bikerê, pêgirewtişî xurt bikerê û yewîya têkoşînî xurt bikerê. Nê semerî ra 8ê Adare berpirsiyariyêk ke ma pîya hîra bikerê, bipawê û xo ver bidê. ‘Cinî, cuyayîş, azadî’ tenya slogan nîyo, toreyê pêgirewtişî yo ke hetê cinîyan ra bi ruhêk hempar ê xoverdayîşî ameyo mûndayîş.”

 

‘Ma wazenê cuyayîşêka azad biciwîyê’

 

Endama Meclîsa Cinîyan a Agirî ya DEM Partî Ayşe Karakuş dîyar kerd ke yew nimûneyêk tewr verbiçim ê xoverdayîşê cinîyan Rojawanî yeno mojnayîş û va: “Destkewtişê ke cinî ewro bidest kerdê bi bedelê pîlan ameyê bidestkerdiş. Vînayîşê nê têkoşînî û vînîyîşê xo nê xoverdayîşî de rayîr mojneno ma. Cinî lazim o ke pîya vinderê û hemverê rol û zextê ke hetê sîstemê serdestîyê camêrdî yenê ferzkerdiş xo ver bidê. Semedo ke polîtîkayê şerê taybetî û zextê sîstematîk cinîyan ser o yenê kerdiş. Ewro, cinî bi problemê cidî yê sey şîdet, tacîz û îstîsmarî rî bi rî yenê û hema her roje yew cinî dinyaya xo bedelnena. Ma cinî wazenê cuyayîşêka azad biciwîyê ke nêrê qetilkerdiş.”

 

‘Ganî ma 8ê Adare de wareyan de bê’

 

Ayşe Karakuş tewr peynî va: “Ma cinî ganî bi têgêrayîşê mil bi mil, pîya têkoşîn û rêxistinê xo xurt bikerê. Cinî ganî heqê înan ê têduştîye bibê. Ma vanê ‘cinî cuyayîş a.’ Cuyayîş heme cayê ke kede û bîyayîşê cinîyan bibo weşêr beno. Semedê awankerdişê cimatêk demokratîkî, ganî ma zêde bixebitîyê û hêzêr xo rêxistin bikerê. 8ê Adare, Roja Cinîyan a Mîyanneteweyî, roja muhîm a, labelê no têkoşîn ganî tenya bi rojêke sînordar nêmano. Her roj roja têkoşînî ya semedê cinîyan. 8ê Adare de, ganî ma wareyê pêroyî de bê, vengê xo berz bikerê û waştişê xo dinya ra bidê zanayîş. Ma heme cinîyan dawet kenê ke 8’ê Adare, Roja Cinîyan a Dinya de wareyan de bê.”