Neslihan Kardaş

 

ŞIRNEX - Şirnex’teki doğa kıyımına dair konuşan Şirnex Ekoloji Platformu Eşsözcüsü Eylem Cin, 2018’den bu yana yüzlerce ton yaş ağacın kesildiğini belirterek, “Bu durum sistematik bir özel savaş pratiği haline gelmiş durumda” dedi.

 

Şirnex’te (Şırnak) son yıllarda artan maden arama faaliyetleri, ormanlık alanlardaki ağaçların kesilmesi ve güvenlik gerekçesiyle yürütülen operasyonlar, kentin ekolojik dengesi üzerinde ciddi tahribatlar yaratıyor. Bu tahribatlar geri dönülmesi, onarılması güç bir hale geliyor. Cudi, Gabar ve Besta bölgelerinde yoğunlaşan ağaç kesimleriyle birlikte mera alanları daralırken, yurttaşların hem geçim kaynakları hem de yaşam alanları tehdit altında. Bölgede ağaç kesimi “güvenlik” adı altında korucular eliyle yıllardır devam ediyor. Gerçekleştirilen doğa katliamına karşı birçok kez kentte eylemler yapılsa da ağaç kıyımı devam ediyor. 

 

Sistematik savaş pratiği 

 

Şirnak'taki ekolojik tahribata ilişkin Şirnex Ekoloji Platformu Eşsözcüsü Eylem Cin, son zamanlarda Şirnex denince akıllara gelen tek şeyin ağaç kesimleri olduğunu söyledi. Eylem Cin, Şirnex’in adının neredeyse ağaç kesimleri ile anıldığını belirterek, doğa tahribatının derinleşerek sürdüğünü söyledi. Eylem Cin, “Cudi, Gabar, Besta ve Hezex ilçelerinde özellikle yıllardır süren orman kesimleri artık münferit değil, sistematik bir özel savaş pratiği haline gelmiş durumda. Bu kıyımların iktidar eliyle ve korucular eşliğinde yapıldığını hepimiz biliyoruz” dedi.

 

Yüzlerce ton ağaç kesildi

 

Şirnex’te 2018’den bu yana yüzlerce ton yaş ağacın kesildiğinin altını çizen Eylem Cin, “Kürdistan’da özellikle iktidar eliyle kesilen ağaçların yerine kalekollar inşa ediliyor. Aynı zihniyet batıda ormanları yakıp yerine oteller inşa ediyor. İktidarın hem topluma hem doğaya karşı birlikte bir savaş politikası yürüttüğünü görüyoruz. Batıda ormanların yakılıp turizm projelerine kurban edilmesi ve Kürdistan’da ağaç kesimlerinin sermayedarlara peşkeş çekilmesi aynı zihniyetin ürünüdür" diye belirtti. 

 

Su kaynakları kirletildi

 

Kürdistan’ı askeri alana çevirmek isteyen devletin Zap ve Metina bölgelerinde askeri karargahlar kurmak için ciddi ağaç kesimleri yaptığına dikkat çeken eylem Cin, “Bunun yanı sıra Şirnex’te hayati bir başka mesele olan maden ve petrol sahalarının açılması, su kaynaklarının kirletilmesi de söz konusu. Özellikle Akçay ve Kızılsu noktalarında ciddi bir tahribat olduğunu görebiliyoruz. Arama çalışmalarında kullanılan ağır metaller ve kimyasallar suya karışıyor. Bu durum hem canlıların hem insanların yaşamını ciddi şekilde tehdit ediyor ve sağlık sorunlarına yol açıyor. Yer altı sularına karışan bu maddelerin tüm canlı yaşamını tehdit ettiğini biliyoruz. Bugün Silopi Nerduş Nehri artık bir nehir değil, adeta bir maden ve petrol akarsuyuna dönüşmüş durumda. Uzun yıllardır Şirnex’te bu politikaların devam etmesi ve petrol sondaj kuyularının açılmasıyla bu örneklere sıkça rastladık. Henüz tam anlamıyla petrol çıkarma aşamasında olmasalar da suya karışan maddeler insan yaşamını ciddi biçimde tehdit ediyor. Halk hastanelere başvurduğunda sağlık ekipleri ‘suyu içmeyin’ diyor. Ancak asıl mesele şu; bu sudan neden numune alınmıyor ve bu sular nasıl kirleniyor” diye sordu. 

 

3 başlıkta doğa tahribatı 

 

Bu tahribatların ekosistem üzerindeki etkilerini 3 başlıkta anlatan Eylem Cin, “Madencilik faaliyetleri, güvenlik gerekçesiyle kesilen ağaçlar ve orman kıyımları. Bunun yanında barajlar ve kurulan HES projeleri var. Bunların hepsinin ortak sonucu, sistemi parçalayarak halkın yaşam alanlarını dağıtmak oluyor. Madencilik faaliyetleri özellikle Cudi ve Gabar’da yoğunlaşıyor. Çeşitli patlayıcılar ve ağır silahlarla dağların delik deşik edildiğini görüyoruz. Kullanılan hafriyat ve ağır iş makineleri toprağı erozyona açık hale getiriyor. Patlamalarla birlikte ağır kimyasallar ve toz bulutları havaya karışıyor. Bu da insan yaşamını ve doğayı ciddi şekilde tehdit ediyor. En son ne zaman kentte berrak bir gökyüzü gördüğümüzü hatırlamıyoruz. Bu da yılların tahribatının hafızamıza kazındığının bir göstergesidir” diye aktardı. 

 

'Tüm canlı yaşamını etkiliyor'

 

 

Eylem Cin, kesilen ağaçlarla birlikte sadece ormanların yok olmadığını, aynı zamanda biyoçeşitliliğin de zarar gördüğünü kaydederek, “HES projeleri ve barajlarla Botan Vadisi ve Dicle Havzası’nda su rejimi bozuluyor. Bu durum yalnızca doğayı değil, balık popülasyonlarını da azaltıyor. Kıyı bitki örtüsü yok oluyor, yaban hayatı geçişleri engelleniyor. Tarımda verim kaybı yaşanıyor. En çok etkilenenler köylüler oluyor; içme suları kesiliyor ve geçim kaynakları zayıflıyor. Ağaç kesimi yapılan yerlerin güvenlik bölgesi ilan edilmesi ve giriş yasakları halkın tarım ve hayvancılığını doğrudan etkiliyor. Ekolojik tahribatın halk üzerindeki ciddi etkisini gözle görebiliyoruz. Kürdistan’da yıllardır sürdürülen bu eko-kırım politikaları yalnızca yer altı ve yer üstü kaynaklarını değil, Kürt halkının yaşam biçimini dönüştürmeyi, kültürel kimliğini yok etmeyi ve ekonomik bağımlılığını derinleştirmeyi hedefliyor. Kürt halkının büyük çoğunluğu geçimini hayvancılık ve tarım üzerinden sürdürüyor. Bu politikalar yalnızca ekonomik değil, binlerce yıllık emek ve üretim biçimlerini, toplumsal hafızayı da silmeye yöneliktir” dedi.

 

'Kürdistan dağları sömürülüyor'

 

Bu süreçte hegemonik güçlerin çeşitli araçlarla halkın rızasını almaya çalışırken, diğer yandan da halkın sesinin bastırıldığına vurgu yapan Eylem Cin, “Aynı zamanda siyasal bir özel savaş pratiği geliştiriliyor. Bölgedeki tüm bu faaliyetler ‘ekonomiye katkı’ ve ‘kalkınma’ iddialarıyla sunulurken, kadim Kürdistan dağlarının sosyolojisi ve kültürel geçmişi göz ardı ediliyor ve sömürülüyor. Bu sömürü politikaları ve eko-kırım uygulamaları bizi şu noktaya getiriyor; Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın ‘Kürdistan sömürgedir’ tespitinin günümüzde de somut biçimde sürdürüldüğünü görebiliyoruz. Bizler için ekoloji mücadelesi sadece doğayı korumak değil, halkın yaşam damarlarını savunmaktır. Ekoloji mücadelesi verenler çok katmanlı bir baskıyla karşı karşıya kalıyor. Bir yandan güvenlikçi yaklaşımlarla kriminalize edilmeye çalışılırken, diğer yandan davalar ve gözaltılarla baskı uygulanıyor. Ancak biz ekoloji aktivistleri hem ekonomik sömürüye hem de politik baskıya karşı bir direniş içerisindeyiz. Çünkü karşımızda yalnızca doğayı yok eden değil, kimliğimizi ve özgürlüğümüzü de kısıtlayan bir sistem var” sözlerini kaydetti.

 

‘Özgürlük mücadelesidir’

 

Eylem Cin, ekoloji mücadelesinin aynı zamanda özgürlük mücadelesi olduğunu söyleyerek, “Sadece Şirnex’te değil, tüm Kürdistan’da artan eko-kırımı durdurmak için halkın kendi yaşam alanlarını savunması gerekiyor. Çağrımız, ekolojik mücadeleyi yalnızca doğa savunusu olarak değil, bir yaşam savunusu olarak görmek yönündedir. Halkın örgütlü bir ekolojik hatta durması gerektiğini düşünüyoruz. Şirnex’te ağaç kesimlerinin başladığı günden bu yana hem sahada hem yürüttüğümüz kampanyalarla kamuoyunda ciddi bir ses oluşturduk. Ağaç kesimlerinin yoğun yapıldığı bölgelerde gerçekleştirdiğimiz nöbet eylemleri önemli bir örgütlenme yarattı ve halkta büyük etki oluşturdu” dedi. 

 

‘Ekolojiyi savunmak, yaşamı savunmaktır’

 

Eylem Cin son olarak şunları söyledi: “Eko-kırıma karşı durmak özgürlüğümüze sahip çıkmaktır. Doğayı savunmak halkın yaşam damarlarını savunmaktır. Herkesin bu mücadeleyi kendi yaşam mücadelesi olarak görmesi ve güçlü bir dayanışma hattı örmesi gerektiğini düşünüyorum.”