İklim krizi çocukların eğitim hakkını tehdit ediyor
- 14:27 10 Eylül 2026
- Dünya
HABER MERKEZİ - UNICEF’in verileri, iklim krizinin eğitimde var olan eşitsizlikleri daha da derinleştirdiğini ortaya koydu. Aşırı hava olayları nedeniyle geçen yıl 171 milyon öğrencinin eğitimi kesintiye uğrarken, bakım ve ev içi emek yükü artan çocukların eğitimden kopma ve çocuk yaşta evlendirilme riski de büyüyor.
İklim krizinin etkileri dünya genelinde giderek ağırlaşırken, yaşanan afetlerin sonuçları çocukları eşit biçimde etkilemiyor. Okulların kapanması, zorunlu göç, yoksulluğun derinleşmesi ve bakım yükünün artması, özellikle çocukların eğitim hakkına erişiminin önünde yeni engeller oluşturuyor.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun (UNICEF) iklim krizinin eğitim üzerindeki etkilerine ilişkin verileri de bu eşitsizliği ortaya koydu. UNICEF, sıcak hava dalgaları, fırtınalar, seller ve orman yangınları nedeniyle eğitim kesintiye uğradığında kız çocuklarının okulu bırakma riskinin erkek çocuklarına göre daha yüksek olduğuna dikkat çekti.
171 milyon öğrencinin eğitimi kesintiye uğradı
UNICEF’in analizine göre, geçen yıl aşırı hava olayları 106 ülke ve bölgede yaklaşık 171 milyon öğrencinin eğitimini etkiledi. Bu sayı dünya genelindeki her 10 öğrenciden yaklaşık birine karşılık geliyor.
İklim kaynaklı afetlerin okulları kullanılamaz hale getirmesi, eğitime ara verilmesi ya da derslerin uzaktan sürdürülmesi kız çocukları açısından daha kalıcı sonuçlar doğurabiliyor. UNICEF, eğitime verilen aranın uzamasının çocukların okula bir daha dönememe riskini artırdığına işaret etti.
Bakım ve su yükü kız çocuklarına kalıyor
İklim krizinin yalnızca okul binalarını etkilemediğine dikkat çekilen analizde, su ve kanalizasyon altyapısının zarar görmesi, ailelerin yerinden edilmesi ve gelir kaynaklarını kaybetmesinin de çocukların yaşamını doğrudan etkilediği belirtildi.
Afetlerin ardından ev içindeki bakım ve yeniden üretim yükünün çocukların üzerine daha fazla bırakılabildiği, aile bireylerinin bakımının yanı sıra su temini gibi sorumlulukların da çocukların eğitimden uzaklaşmasına neden olduğu kaydedildi.
Yoksulluğun derinleşmesi ve çocukların üzerindeki bakım yükünün artmasının çocuk yaşta evlendirilme riskini de artırdığına dikkat çeken UNICEF, bu koşulların okullar yeniden açılsa dahi çocukların eğitime dönmesini engelleyebildiğini belirtti.
Fırtınalardan 109 milyon öğrenci etkilendi
Verilere göre eğitimde en büyük kesintiye fırtınalar neden oldu. Dünya genelinde yaklaşık 109 milyon öğrencinin eğitimi fırtınalardan etkilenirken, seller en az 70 milyon, sıcak hava dalgaları ise yaklaşık 50 milyon çocuk ve gencin eğitimini aksattı.
UNICEF, analizde resmi hükümet verilerinin yanı sıra yardım kuruluşları ve yerel medya tarafından derlenen verilerden de yararlanıldığını bildirdi.
Her iki çocuktan biri iklim riskiyle karşı karşıya
UNICEF’in tahminlerine göre dünya genelinde yaklaşık 1 milyar çocuk, iklimsel ve çevresel krizler açısından çok yüksek risk taşıyan ülkelerde yaşıyor. Bu sayı dünyadaki çocukların neredeyse yarısına karşılık geliyor.
İklim krizinden en fazla etkilenen çocukların önemli bir bölümünün düşük ve düşük-orta gelirli ülkelerde yaşadığına dikkat çekilen analizde, bu ülkelerdeki eğitim sistemlerinin afet ve iklim kaynaklı acil durumlarda eğitimin kesintisiz sürdürülmesi için yeterli kaynaklara sahip olmadığı belirtildi.
UNICEF, eğitimin kesintiye uğramasının çocukların okuma, yazma ve matematik becerilerini de olumsuz etkilediğini, bunun uzun vadede ekonomik ve toplumsal eşitsizlikleri daha da derinleştirebileceği uyarısında bulundu.







