İran'da Devrimci Kadınlar Konseyi kuruluşunu ilan etti

  • 17:41 15 Ağustos 2026
  • Güncel
HABER MERKEZİ - İranlı kadın aktivistler, kadınların toplumsal mücadeledeki gücünü siyasi karar alma mekanizmalarında kalıcı ve belirleyici bir güce dönüştürmek amacıyla “Devrimci Kadınlar Konseyi”ni kurduklarını duyurdu. Konsey, karar alma mekanizmalarında kadınların en az yüzde 50 oranında temsil edilmesini savunuyor.
 
İranlı kadın aktivistler yayımladıkları bildiriyle “Devrimci Kadınlar Konseyi”nin kuruluşunu ilan etti. Kendisini “demokratik, çoğulcu, kapsayıcı ve feminist” bir ağ olarak tanımlayan Konsey, kadınların siyasi gücünü artırmayı ve İran’ın kamusal ve siyasi alanındaki bağımsız ve belirleyici varlıklarını örgütlemeyi amaçlıyor.
 
Konsey, kadınların İran’daki toplumsal mücadelelerin ön saflarında yer almasına rağmen bu gücün siyasi karar alma süreçlerine aynı oranda yansımadığına dikkat çekti.
 
Kadınların örgütlenmesini amaçlıyor
 
İlk çalışmalarına 2 Nisan’da başlayan Konseyin kurucuları Samanah Savadî, Sanam Devletşahi, Mina Hani, Naime Dustdar ve Yasemin Fehbed olarak açıklandı.
 
Kuruculardan Mina Hani, “Devrimci Kadınlar Konseyi’nin kurulmasının nedeni, kadınların mücadelede ve toplumdaki geniş katılımı ile iktidar ve siyasi karar alma mekanizmalarındaki çok sınırlı varlığı arasındaki boşluktur” dedi. Mina Hani  “Jin, jiyan, azadî” hareketinde kadınların üstlendiği role dikkat çeken Mina Hani, bu toplumsal gücün henüz örgütlü siyasi güce dönüşmediğini belirterek, kadınların ülkenin geleceğine ilişkin kararların alındığı yapılarda çoğu zaman bulunmadığını ya da sembolik olarak yer aldığını söyledi.
 
‘Farklı deneyim ve görüşleri bir araya getirme çabası’
 
Homa Hoodfar, Nireh Tehidi, Mehrangiz Kar ve Shadi Sadr’ın danışman olarak yer aldığı Konseye kuruluş döneminde 14 kadın aktivist daha katıldı. Siyasi ve sivil aktivizmden gazeteciliğe, çevreden insan haklarına, etnik haklardan LGBTİ+ haklarına kadar farklı alanlarda çalışan kadınların yer aldığı Konsey, kadın hareketindeki farklı kuşakları ve deneyimleri bir araya getirmeyi hedefliyor.
 
Kuruluş dönemi üyelerinden Melika Zer, mevcut yapının İran’daki kadınların bütün çeşitliliğini temsil ettiği iddiasında olmadıklarını belirterek, üyelik mekanizmasının yeni katılımlara açık olduğunu dile getirdi.
 
‘Jin, jiyan, azadî yolunun devamı’
 
Konsey, kuruluşunu “Jin, jiyan, azadî” hareketinin ardından oluşan siyasi ortamın devamı olarak değerlendiriyor. Kadınların protestolarda üstlendiği merkezi rolün kalıcı bir örgütlenmeye ve siyasi karar mekanizmalarında bağımsız bir güce dönüştürülmesi gerektiği vurgulanıyor.
 
‘Siyasi güç, toplu fotoğraflardaki kadın sayısını artırmak değildir’
 
Konseyin kurucularından Naime Dustdar, “Kadınların siyasi gücü bizim için yalnızca toplu fotoğraflardaki kadınların sayısını artırmak veya başkalarının kurduğu yapılara birkaç kadın eklemek anlamına gelmiyor. Siyasi güçten kastımız, kadınların gündemi belirleme, karar alma, liderlik, kaynakları dağıtma ve siyasi yapılar üzerinde etkide bulunma konusunda gerçek bir kapasiteye sahip olmasıdır” dedi.
 
Naime Dustdar, karar alma kurumları ve olası geçiş dönemi yapılarında kadınların en az yüzde 50 oranında temsil edilmesi gerektiğini belirterek, toplumsal cinsiyet kotalarının bu eşitliğin sağlanmasında bir araç olabileceğini ifade etti.
 
Konsey, “devrimci” kavramını ise ataerkil ve erkek egemen iktidar ilişkilerinde köklü değişim ihtiyacıyla ilişkilendirdi. Çoğulcu feminizm, katılımcı demokrasi, iktidarın merkezsizleştirilmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, insan hakları, geçiş dönemi adaleti ile kültürel ve dilsel haklar temel ilkeler arasında sıralandı. Yaşam hakkını savunmak ve idam cezasına karşı çıkmak da Konseyin hedefleri arasında yer aldı.
 
‘Seçimli yapıya’ vurgu
 
Konseyin kamuoyuna duyurulmasıyla kadınlara yönelik üyelik süreci de başlatıldı. Kurucuların kalıcı yönetim ya da veto hakkına sahip olmadığı, koordinasyon komitesinin üyelerin oylarıyla belirleneceği açıklandı.
 
Kuruluş dönemi üyelerinden Pervane Hüseyni, yeni üyelerin de seçim mekanizmalarına katılabileceğini ve Konseyin yönetiminin belirlenmesinde söz sahibi olabileceğini ifade etti.
 
Konseyin faaliyet perspektifi
 
Konseyin kurucularından Samanah Savadî, ilk yıldaki başarılarını daha fazla kadını örgütleyebilen, siyasi talepler üretebilen ve kadınların karar alma mekanizmalarındaki varlığını artırabilen bağımsız ve kalıcı bir yapıya dönüşmekle ölçtüklerini söyledi.
 
Samanah Savadî, kadınların taleplerinin somut değişikliklere dönüşmesi için siyasi partiler, ittifaklar ve kurumlarla diyalog kurulacağını, uluslararası alanda da İranlı kadınların örgütlü seslerinden biri olmayı hedeflediklerini belirtti.