SAMSUN - "İkinci Yüzyılda Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü” konferansında konuşan yazar Ayşegül Devecioğlu, “Bunca insanlık suçunun işlendiği bir ülkede yaşamak istiyor muyuz? Mücadeleden başka bir yolu, yöntemi yok. Barış ve faşizme karşı mücadele fırsatını harcamayalım" dedi.   

 

Karadeniz'in farklı kentlerinden birçok çağırıcı tarafından organize edilen "İkinci Yüzyılda Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü” konferansı Samsun'da yapıldı. Konferansa Samsun'un yanı sıra Çorum, Artvin, Rize, Trabzon, Giresun ve Ordu'dan da çok sayıda yurttaş ile Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile ihraç edilen kamu emekçileri, çevre dernekleri ve kadın örgütleri de katıldı. 

 

Açılış konuşmasını Fındıklı Belediyesi Başkanı Ercüment Şahin Çervatoğlu ve Halkların Demokratik Kongresi (HDK) Eşsözcüsü Meral Danış Beştaş'ın yaptığı konferans iki oturum şeklinde gerçekleşti.  Oturumlarda barış ve demokrasi mücadelelerinin birlik zemini ve imkanları üzerine konuşuldu. 

 

‘En kötü barış savaştan iyidir’

 

Ercüment Şahin Çervatoğlu, "Demokrasinin yalnızca bir kavrama indirgendiği bir zamanda nasıl bir cumhuriyet istediğimizi tartışmamız gerekiyor. Sermayenin gücü iktidarın baskısıyla sürdürülüyor. Tekçi zihniyetin inşası hayata geçirilirken demokrasi unutturuluyor. Biz ise halkın kendi yaşamı üzerinde söz hakkı olduğu demokratik bir cumhuriyet istiyoruz. En kötü barış savaştan iyidir. Demokrasiyi nasıl inşa edeceğiz. Kürt halkıyla Laz halkının düşmanlığını ifade edebilecek bir cümle kurabilecek birisi var mı? Kürt’ün hakkını Laz, inançsızın hakkını inançlı savunursa ancak demokrasiden bahsedebiliriz" diye konuştu.  

 

‘Yüz yıllık tarihimiz inkar politikasıyla örüldü’

 

Ardından konuşan Meral Danış Beştaş ise şunları dile getirdi: "Cumhuriyet’te halkın iradesi olma iddiası inkar ve imhayla daraltıldı. Tek dil, tek kimlik anlayışı devletin yönetim anlayışına hakim kılındı. Kürt’ün varlığı yok sayıldı, Karadeniz'in kadim halklarının dil ve kültürü, Rum mirası asimilasyonla bastırıldı. Halka ait olduğu söylenen şeyde halkın ne kadar tasarrufu var? Hak dediğimiz, iktidarın dilediğinde verdiği, dilediğinde geri alabileceği bir şey değildir. Yüz yıllık tarihimiz askeri darbe, sıkı yönetim, kayyım darbeleri ve derinleşen inkar politikasıyla örüldü. Cumhuriyet kimin cumhuriyeti oldu? Ne kadar demokratiktir? Kürt’ün anadilinin baskı altında olduğu, Alevinin eşit yurttaş görülmediği, kadının sokakta güvende olmadığı bir cumhuriyet, halkın ortak iradesine dayanabilir mi? Yönetenlerden hesap sorulamadığı bir yerde egemenlik dar bir zümrenin elinde kalır. Cumhuriyet’in kolonlarını boyayıp yeni bir şey olarak sunanlardan değiliz. Bizim mücadelemiz halkın iradesi üzerindeki bu ipoteği kaldırmak içindir. Halkın sözünün geçmediği bir düzenle yetinemeyiz, yetinmiyoruz. Halkın örgütlenerek kendi geleceğini belirlediği bir cumhuriyet istiyoruz.

 

Barış yalnızca silahların susması değildir

 

Barış yalnızca silahların susması değildir. Barış toplumun kendi iradesiyle eşit bir temelde yaşama sözleşmesidir. Kürt’ün onurunun korunduğu, Karadenizlinin deresine sahip çıktığı, kadınların katledilmediği bir ülke demektir. Bizim savunduğumuz cumhuriyet eşit yurttaşlığın teminat altına alındığı Demokratik Cumhuriyet’tir. Bunu örgütlü mücadelede ile kazanacağız. Biz barış mücadelesini demokrasi mücadelesinden hiçbir zaman ayırmadık. Demokrasi mücadelesinde hep olan ve en büyük bedelleri ödeyen bir geleneğin temsilcileriyiz. Kürt sorununun demokratik çözümü hepimizin meselesidir. Karadeniz ırkçı olarak lanse edilmek istendi. Ama Karedeniz bu değildir. Karadeniz Kazım Koyuncu'dur, yaylalarına sahip çıkmak için dozerlerin önüne çıkanlardır. Kenarda beklersek süreç, iktidarın kendi hesaplarına yol aldığı bir sürece evrilir. Barışı ve demokrasiyi kazanmak için her birimize önemli görevler düşüyor. Kendimize güvenmeliyiz, kimse bize barış vermeyecek, haklarımızı ve özgürlükleri vermeyecek. Toplum kenarda beklememeli, sürecin aktif öznesi olmalı. Ülkenin geleceğini bir avuç muktedirin eline bırakmayacağız."

 

‘Kadınlar, bütün özgürlük mücadelelerinin eşit bileşenidir’

 

Feminist Hülya Osmanağaoğlu da, "Kemalist rejim bütün ittifaklarını tasfiye etmeye başlıyor. Sermayenin ihtiyaçlarına uygun yeni bir rejim yaratırken kadınların ucuz emeğine ihtiyacı var. Hem de siyasal güç olarak kadın mücadelesi söz konusu. Kadınlar dünyası, 1921'de oy hakkı talep ediyor. Bir bütün olarak yükselmiş olan bir feminist hareket var. Fakat cumhuriyet ile birlikte kadınlık, çok kimlikli kadınlıktan Türk kadınlığına hapsediliyor. Bütün bu siyasal ortam içerisinde rejimin kendine ihtiyaç duyduğu siyasal ittifaklar hem de kapitalist kalkınmanın ihtiyacı doğrultusunda medeni yasanın çıktığını görüyoruz. Feministlerin kazanımlarını tek başına modernleşmeye bağlamak, devlet eliyle verildiğini varsaymak, 1982'de kürtaj hakkının devlet eliyle kalkmasını açıklamaz. Eğer demokratik cumhuriyetin inşasından bahsediyorsak, feminist mücadelenin, özgür kadın mücadelesinin öznelerinin doğrudan kadınlar olması lazım. Sınıf mücadelesiyle, ulusal mücadeleyle eşit düzeyde özne kabul edilmeliyiz. Karma örgütlerin alt başlığı olmaktan öte gitmeliyiz. İstanbul Sözleşmesi döneminde feminist hareket sokaklara döküldü, barikatları yıktı. Ama feminist mücadelenin sesini işçi sınıfının içinde duyamadık. Örgütlenmelerin yarısının kadınlar olduğunu bilerek, feminist sözün bütün sözlerle eş düzlemde olduğunu bilerek hareket etmeliyiz. Kadınlar toplumsal hareket olarak bütün özgürlük mücadelelerinin eşit bileşenidir" diye belirtti.

 

‘Demokrasi ve barış mücadelesinin ortak zeminleri’

 

Konferansın ikinci oturumu ise "Demokrasi ve Barış Mücadelesinin Ortak Zeminleri" başlığı ile yapıldı. Bu oturuma Samsun Çevre Platformu Sözcüsü Adnan Korkmaz, Yazar Ayşegül Devecioğlu ve İnsan Hakları Derneği (İHD) Eş Genel Başkanı Oya Ersoy konuşmacı olarak katıldı. 

 

‘Çerçeve yasanın demokratik yasalarla kuşatılması lazım’

 

İlk olarak konuşan Oya Ersoy, şunları söyledi: "İçinden geçtiğimiz sürece ya bakacağız ya da biz belirleyeceğiz. Daha önceki ateşkes ve barış süreçlerinden farklı bir süreç yaşıyoruz. AKP-MHP iktidarının kendi idaresiyle başlattığı bir süreç değil. Buna bizim müdahil olma olanaklarımız çok fazla. Kürt meselesinin demokratik çözümünü örgütleyecek olan bizleriz. Yine çerçeve yasa ve meclis raporu çıktı. Bütün sorunların çözümü olarak insan onurunu önceleyen bir rejimi, eşitliği ve kardeşliği bir süreci kimse bize bahşetmeyecek. İnşa edilecek bir süreç. Önemli olan bunu kimin inşa edeceğidir. Kim inşa edecekse kendi isteği doğrultusunda inşa edilecektir. İzlersek oradan halkların çıkarını bekleyemeyiz. Çerçeve yasanın demokratik yasalarla kuşatılması lazım. İsteklerimizi talep olarak saymanın iktidarda bir karşılığı var mı? Bunları yaptırmak için ne yapacağız?" dedi.

 

‘Eko-kırım aynı zamanda bir toplumsal yıkım’

 

Samsun Çevre Platformu Sözcüsü Adnan Korkmaz da, "Bölgelerin toprağı, havası, suyu kirletiliyor. Silahlar yapılırken çevre kirletiliyor. Madenlerden elde edilen kimyasal silahlar, bölgedeki insanları, ekosistemi yok ediyor. Savaşın diğer boyutu ise savaşta yerle bir edilmiş şehirler baştan yapılırken, yine doğa katlediliyor. Savaştan sonraki kalkınma da bir çevre sorunu. Eko-kırımın aynı zamanda bir toplumsal yıkım olduğunu da söylemek gerekiyor. Bu bir iklim değişikliği değil iklim krizidir" diye konuştu.

 

‘Eko-kırım yasası çıkarılmalı’

 

Son olarak konuşan Yazar Ayşegül Devecioğlu ise şöyle konuştu: "Savaş sanki bizim ülkemizin dışındaymış gibi. Bomba sesini ilk kez Amed'de duydum. Cizre'de savaşın yıktığı evleri gördüm. Savaş bizden çok uzakta değil, bizim ülkemizde yaşanıyor. Şu anda bile Gabar'da 14 maden ruhsatı verilmiş ve hiçbirinin çevresel etki değerlendirme raporu yok. Madem çatışmasızlık dönemindeyiz, eko-kırım yasası çıkarılmalı. Savaş bittiği zaman oralarda eskisinden de büyük bir sermaye talanı yaşanma riski var. Bu barış sürecinin bir parçası olmak ve devlet eliyle katledilen yerlerde eko-kırım yasasını gündeme almak lazım. Atılması gereken hızlı adımlarının atılması, Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanması gibi kampanyalar yapılmalı. 

 

İnsanlık suçunun işlendiği bir ülkede yaşamak istiyor muyuz?

 

Faşizmin doludizgin kurumsallaştığı momentte biz barış fırsatını konuşuyoruz. İktidar öyle bir siyasi mühendislikle süreci örüyor ki, muhalefetin sesi çıkartılmıyor. Türkiye tarihindeki en büyük baskıyı yaşıyoruz. Bir taraftan insanlar yoksulluk sınırında yaşamayı hayal ediyor. Biz önümüze çıkan bir fırsatı konuşuyoruz. Bu sorunların çözülmesinin yolu barışı elde etmek. Kamu kaynaklarının savaşa değil, kamusal ihtiyaçlara harcanması. Savaşın ülkeye maliyetini ölçmek mümkün değil. Biz, faşizme karşı direnişi ve barış mücadelesini ortaklaştırmayı bilmiyoruz. Barış olduğunda kamu kaynaklarının halka harcanmasının da garantisi yok. Bunun için de mücadele edilmesi gerekiyor. Savaş öyle bir toplumsal yapı ve çıkar ilişkisi kurmuş ki tüm ülkeyi zehirliyor. Bunca vahşetin yaşandığı bir ülkede kimse iyi ya da mutlu yaşayabilir mi? Bunca insanlık suçunun işlendiği bir ülkede yaşamak istiyor muyuz? Kimsenin yaşamak istemediğini biliyorum. Ancak elimize geçen fırsatın farkında değiliz. Olsak iktidarın yarattığı süreci tersyüz ederdik. Mücadeleden başka bir yolu, yöntemi yok. Barış ve faşizme karşı mücadele fırsatını harcamayalım."