HABER MERKEZİ - Birleşmiş Milletler, Taliban’ın evlilik ve boşanma süreçlerini düzenleyen yeni kararnamesinin çocuk yaşta evlilikleri meşrulaştırdığı ve kadınlara yönelik ayrımcılığı derinleştirdiği uyarısında bulundu.

 

Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonu (UNAMA) Taliban yönetiminin Afganistan’da evlilik ve boşanma süreçlerini düzenleyen yeni kararnamesine ilişkin açıklama yaptı.Açıklamada, söz konusu düzenlemenin her ne kadar boşanma ve ayrılık süreçlerini düzenleyen yasal bir çerçeve olarak sunulsa da, çocuk yaşta evlilikleri fiilen meşrulaştırdığı ve kadınlarla kız çocuklarına yönelik ayrımcılığı derinleştirdiği belirtildi.

 

BM, kararname metninin özellikle “ergenlik çağına ulaşan kızın sessizliğinin evliliğe rıza sayılması” yönündeki maddesini sert biçimde eleştirdi.Açıklamada, bu yaklaşımın kız çocuklarını aile ve toplum baskısıyla istemedikleri evliliklere zorlanma riskiyle karşı karşıya bıraktığı ifade edildi.

 

‘Çocuk yaşta evlilik resmen tanınıyor’

 

UNAMA ayrıca kararnamede yer alan “evli kız çocuklarının ergenlik dönemine ulaştığında ayrılma süreçleri”ne ilişkin bölümün, çocuk yaşta evliliklerin yalnızca fiilen var olduğunu değil, aynı zamanda resmi hukuk sistemi içinde tanındığını gösterdiğini belirtti.BM’ye göre yeni düzenleme, velilere çocukların evlendirilmesi konusunda geniş yetkiler tanırken, kız çocuklarının itiraz etme ya da evliliğin iptalini talep etme imkanını zayıflatıyor.

 

Kadınlar için eşitsiz ve karmaşık süreçler

 

“Eşler Arası Ayrılık Usulleri” adı verilen 31 sayfalık kararname; evlilik, boşanma, velayet ve veli haklarına ilişkin çok sayıda madde içeriyor. Kararnamede ayrıca erkek çocuklarının velayetinin yedi yaşına, kız çocuklarının ise dokuz yaşına kadar annede kalacağı, daha sonra velayetin babaya geçeceği belirtiliyor. BM, bu düzenlemelerin “derin eşitsizlik” ortamında uygulandığına dikkat çekerek, erkeklerin tek taraflı boşanma hakkını koruduğunu, kadınların ise ayrılık için karmaşık ve sınırlayıcı yargı süreçleriyle karşı karşıya bırakıldığını vurguladı.

 

Taliban döneminde kadın haklarında ağır gerileme

 

UNAMA, yeni kararnameyi Taliban’ın Ağustos 2021’de yeniden iktidara dönmesinden bu yana kadın haklarını hedef alan uygulamaların devamı olarak değerlendirdi.

 

Taliban yönetimi son yıllarda:

 

“*Kız çocuklarının ortaöğretim ve üniversite eğitimini yasakladı,

 

*Kadınların büyük bölümünün çalışma hayatından dışlanmasına yol açtı,

 

*Kadınların seyahat ve sosyal yaşamını sınırlandırdı,

 

* Spor salonları, güzellik merkezleri ve parkları kadınlara kapattı.”

 

BM’den Taliban’a çağrı

 

Birleşmiş Milletler, Afganistan’ın siyasi değişimlere rağmen uluslararası insan hakları sözleşmeleriyle bağlı olduğunu hatırlattı.BM, Taliban yönetimine yeni kararnameyi kadınlar ve kız çocuklarının haklarını koruyacak şekilde yeniden düzenleme çağrısı yaparken, çocuk yaşta evlilikleri meşrulaştırabilecek tüm maddelerin kaldırılmasını istedi.