‘Kadın Özgürlüğünden Toplumsal Barışa’ paneli: Sürece destek verilmesi şart

  • 19:55 18 Kasım 2026
  • Güncel
 
 
ÇEWLÎG - “Kadın Özgürlüğünden Toplumsal Barışa” panelinde konuşan Eren Keskin, “Demokratik yolları açarak yeni bir süreci güçlendirmekten başka şansımız yok. Farklılıkların değil ortaklıkların öne çıkarılarak sürece destek verilmesi şart” dedi. 
 
 
Çewlîg (Bingöl) Kadın Platformu, “Kadın özgürlüğünden toplumsal barışa; hakları, özgürlüğü ve geleceği konuşuyoruz” başlıklı panel düzenledi. Çewlig Belediyesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen panele, siyasi parti ile sivil toplum örgütü temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda kişi katıldı. 
 
Roza Alkan’ın moderatörlüğünü yaptığı panele, İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyesi Eren Keskin, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Halklar ve İnançlar Komisyonu’ndan Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Yüksel Mutlu ve SAMER Saha Araştırmaları Merkezi Koordinatörü Yüksel Genç panelist olarak katıldı.
 
‘Hiçbir yerleşik ahlak anlayışı kadına yönelik şiddetin gerekçesi olamaz’
 
Panelde ilk sözü alan Eren Keskin, coğrafyadaki sorunların temelinde tekçi ve erkek egemen resmi ideolojinin yattığını belirtti. Türkiye’de 2005 yılına kadar Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) kadına yönelik şiddetin ayrı bir suç başlığı olarak yer almadığını hatırlatan Eren Keskin, kadın hareketinin mücadelesiyle kazanılan İstanbul Sözleşmesi’nin önemine değindi. Sözleşmeden tek imzayla çekilmesinin toplumda yaratılan "şiddetin suç olmaktan çıktığı" algısını beslediğine dikkat çeken Eren Keskin, "Hiçbir yerleşik ahlak anlayışı kadına yönelik şiddetin gerekçesi olamaz" dedi.
 
 ‘Sürece destek verilmesi şart’
 
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne değinen Eren Keskin, savaştan en çok zarar gören kesimlerin başında kadınların ve işçi sınıfının geldiğini ifade etti. Sürece yönelik eleştirilerin yalnızca dışarıdan bakılarak yapılmaması gerektiğini söyleyen Eren Keskin, şunları kaydetti: "Devletle görüşülüyor ve bu süreci derinleştirmek gerekiyor. Demokratik yolları açarak yeni bir süreci güçlendirmekten başka şansımız yok. Bugün hasta tutsaklar dahi tahliye edilmedi. Sendikaların, işçilerin, sosyalistlerin bu taleplerle sokağa çıkması ve birlikte bir mücadele hattı oluşturması gerekiyor. Farklılıkların değil ortaklıkların öne çıkarılarak sürece destek verilmesi şart. Biz 90'ları çok ağır yaşadık, belgelemediğimiz tek bir olay kalmadı. Barış istemek, ölülerimizden vazgeçmek değil; aksine onların hatıralarına sahip çıkmak ve faillerini ortaya çıkarmak için bu sürece ihtiyacımız var."
 
‘Kadınlar çok katmanlı bir ayrımcılığa uğruyor’
 
Yüksel Mutlu ise konuşmasında Kürt ve Alevi kadınların tarihsel süreçte hem etnik kimlikleri hem inançları hem de kadın olmaları nedeniyle çok katmanlı bir ayrımcılık ve şiddete maruz kaldığını vurguladı. Gülistan Doku, Rojwelat Kızmaz, İpek Er ve Rojin Kabaiş dosyalarını hatırlatan Yüksel Mutlu, devletin ve bürokrasinin cezasızlık politikalarına karşı Kürt Kadın Hareketi’nin mücadelesinin, bu dosyaların üzerinin örtülmesini engellediğini söyledi.
 
‘Kadınların merkezinde olmadığı bir çözüm, çözüm olamaz’
 
Sürecin toplumsallaşması ve kadınların rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yüksel Mutlu, "Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ni tartışırken bekleyen konumunda olmamalıyız. Eğer kadınlar demokratik siyasetin öznesi olmazsa sadece seyirci kalırız. Bu süreçte kurulacak komisyonlarda ve izleme heyetlerinde kadınların söz, yetki ve karar mekanizmalarında yer alması hayati önemdedir. Kadınların merkezinde olmadığı bir çözüm, çözüm olamaz; o barış da gerçek bir barış olamaz. Kürt’ün kurtulduğu ama Alevinin, kadının köleleştiği bir toplumda gerçek bir barıştan bahsedemeyiz. Ya hep beraber kurtulacağız ya da hep beraber direnmeye devam edeceğiz" şeklinde konuştu. 
 
‘Tüm siyasi tutsaklar derhal serbest bırakılmalı’
 
İktidarın kayyım politikalarıyla toplumda bir "korku imparatorluğu" yaratmaya çalıştığını belirten Yüksel Mutlu, Figen Yüksekdağ, Leyla Güven ile ağır hasta tutsaklar Evin Zapsu, Newroz Bozkurt başta olmak üzere cezaevindeki tüm siyasi tutsakların derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu.
 
Saha araştırmalarına dikkat çekti 
 
Yüksel Genç ise saha araştırmalarından elde ettiği veriler ışığında kadın mücadelesinin geldiği aşamayı ve karşılaşılan engelleri değerlendirdi. Cins mücadelesinin hayatın her alanını kapsayan ve kuşaktan kuşağa aktarılan en zorlu mücadele olduğunu ifade eden Yüksel Genç, tüm kazanımlara rağmen çocuk yaşta evlendirilmelerin, ev içi bakım yükünün ve kadın katliamlarının devam ettiğine dikkat çekti. Bölgede 10-15 yıl önce yaptığı araştırmalarla bugünkü tabloyu kıyaslayan Yüksel Genç, genç kuşak kadınlarda toplumsal cinsiyet bilincinde ve geleneksel rolleri sorgulama düzeyinde gerileme gözlemlediklerini belirtti. Bu gerilemenin temel nedenini yereldeki kazanımların gaspına bağlayan Yüksel Genç, şunları söyledi: "10 yıl sonra aynı bölgeye gittiğimizde geleneksel eşitsizlik ilişkilerinin yeniden onaylandığını gördük. Bunun en temel nedeni, kadınların yerelden doğru oluşturduğu dayanışma ve güçlenme alanlarının tamamına kayyım atanması ya da derneklerinin kapatılmasıdır. Kadınların eğitim aldığı, destek gördüğü, kamusal alanda söz ve karar sahibi olduğu tüm mekanizmalar kapatıldı ve kadınlar dayanışma ağlarından mahrum bırakıldı. Mücadeleden vazgeçmediğimiz sürece bu halkaları yeniden birleştireceğiz."
 
Panel soru-cevap bölümünün ardından sona erdi.