
Ne qeder, azadî bi kofederalîzma jinê hûnandin
- 09:02 4 Nîsan 2025
- Nîqaşên Jineolojiyê
"Pergala konfederal a demokratîk, gelan, herêman, parzemînan, cîhan û hemû qadên jiyanê dihewîne. Di feraseta rêxistibûna konfederal a demokratîk de, heta ku li dijî ahlaqê civakî û polîtîkbûnê êrîş tunebe, azadiya fikr û ramanê esas e. Destur neda hegemonyaya îdeolojîk. Rêxistibûna parastina cewherî, di bin organên demokratîka pergala konfederal demokratîk de ye."
Çîgdem Doga
Serdestiya mêr seranserê dîrokê hewlda jinê teslîm bigire. Serhildana li dijî koletiyê jî he rtim bû bûn hinceta Îşkence, qetilkirin, şewitandinê. Hukma ‘tu serî bitewînî bibî kole tuyê bijî’ hat ferzkirin. Di roja îro de tundî ji aliyê serdestiya mêr, sazî, dewlet,, rêxistin, malbat û kevneşopiyan ve tên meşandin. Têkoşîna li dijî serdestiya mêr û kesan êdî ferze. Êdî dema ku jin qedera xwe bixwe binivîsin hatiye. Guhertin ji bo jinan riya çarseriyê ye. Hewldana kovara jîneolojiyê ya di vî alî de watedare.
Dema bi sernavê ‘azadî bi konfederalîzma jinê hûnandin’ dinivîsim, divê bêjin ku fikr aydê Birêz Ocalan e. Abdullah Ocalan ku li ser jiyana konfederal demokratîk û civaka bê desthilatdarî, pênc cîld parêzname nivîsiye, pir alî fomulasyona xwe ya xurt datîne holê. Ji tespîtên konfederalîzma demokratîk a di van parêznameyan de derketim rê û min ev nivîs nivîsî.
Bi giştî der barê Konfederalîzma demokratîk;
Pênasekirina têgeha jiyanê, di alî fêmkirina pergala konfederal a demokratîk de girîng e. Di alî gerdunî, xweza û civakî de pênasekirinek wisa nêzî heqîqetê ye.
Dema em jiyanê bixwe wek hebûnek zindî îfade bikin, ev zindî di sazbûnek xweser de bê dsetgirtin, em dibînin ku kolerasyonên nû pêş dixînin û xwe didomînin. Di diyalektîfa jiyanê de yekbûyîn, tevî ji seknek ji her tiştî serbixwe nîne jî, di yekbûnê de xwe windakirin jî tuneye. Yanî têkiliya parçe an jî koman, bi naqokiyan re hev temam dikin. Ev terza têkiliya konfederal bibîr dixe.
Ev têkilî û naqokî di anatomiya zindiyan de tê dîtin. Hemû organên mirovan bi awyaekî heybet di têkilkiyekê de ne û hev temam dikin. Heta ku ev pergal bidome, organîzma jê re tê gotin beden, dema pêvajoya jiyanê temam dibe jî ji jiyanên nû re cih vedike û jiyanê didê. Ev hevsengiya gerdunî, di astek din de jiyanê dide hinekên din. Her tim xwe didomîne. Jin ku çavkaniya jiyanê ye, seranserê dîrokê heta îro her tim bi risandinê tê zanîn, ji teşiyê bigirin heta rizandinê tên zanîn.
Jinan parastina cewherî hûnandin. Mêjî û rihê jinê, vê diyalektîkê dijî û dide jiyîn. Bêguman bi qasî parastina xwezabûnê vê dike. Jina ji xwezabûnê derkeve nikare vê bike. Ji ber rih, beden û mêjî ji xwezayê qût bûye. Biyanîbûn, mêrtî nahûne. Xetên rast xêz dikin û ji hev qut dikin û yekparêziyê dike. roja îro de mêjiyê her mirovî de, dil û beden de zîgurat, pîramît tên avakirin. Ev avakirina modernîteya kapîtalîst, d iroja îro de dibe sedema şer, komkujî, qirkirin û qetilkirina jin û zarokan, xwezayê. Ev wek pergala krîzê tê meşandin û mirov tên mahkumkirin.
Rastiya faşîzmê ku nîsîbê dema pergala kapîtalîste ne tesadufe. Desthilatdarî, netew-dewlet navendî bûne, bûne tekel, bi stratejiya netew dewletan ahlaq di asta mezin de tunekirine û ji ber vê jî sînoran nas nake. Desthilatdarî, dewlet, şîrketên mezin, roja îro de bûne xwedayên pê rûpûş û ev xweda di asta cidî de jiyanê tehdîd dikin.
Li dijî modernîteya kapîtalîst, pêşxistina pergala modernîteya demokratîk ferz bûye. Dema ev tê kirin jî li dijî sermaye, endustriyalîzm û netew-dewletê, divê îradeya rêveberiya xweser a civakî derkeve holê. Pergala modernîteya demokratîk êdî ferz bûye.
Modernîteya demokratîk, wek stratejiya çareseriyê, îspat û îdia dike ku bêyî dethilatdarî, dewlet û hegemonyayê jiyan pêkane.
Konfederalîzma demokratîk teşeyê jiyan û rêxistibûna bêyî hegemonya, desthilatdarî, dewletê ye. Netewa demokratîk û xweseriya demokrtîk teşeyê rêveberiya siyasî ye. Li dijî şer, êş û komkujiyan pergaleke ku hêjayê mirovahiyê ye. Heman demê de feraseta şoreşa nû jî derdixe holê.
Di feraseta şoreşê de, ji yekîneya herî biçûk a herêmê bigire heta qadên herî berfireh, rêxistinkirian konfederala xwe esas digire. Di hemû qadên wekê aborî,, ekolojîk, jin, hiqûq, perwerde, tenduristî û yên din de wek meclîs, komun xwe rêxistinkirine û xetên vê ava dike. Li dijî netew dewletê, netewa demokratîk, mezinbûnê û rêxistibûnê pêk tîne. Ev heman demê de riya azadî, aştî,, edelet û jiyanek watedar vedike.
Pergala konfederal a demokratîk, gelan, herêman, parzemînan, cîhan û hemû qadên jiyanê dihewîne. Di feraseta rêxistibûna konfederal a demokratîk de, heta ku li dijî ahlaqê civakî û polîtîkbûnê êrîş tunebe, azadiya fikr û ramanê esas e. Destur neda hegemonyaya îdeolojîk. Rêxistibûna parastina cewherî, di bin organên demokratîka pergala konfederal demokratîk de ye.
Avabûna netew demokratîbûnê, xweseriya demokratîk, bi teşeyê rêveberya siyasî ya konfederal a demokratîk pêş dikeve. Netew-dewlet û modernîteya kapîtalîst ji ber hîna didomin bi van hêzan re di naqokî û têkiyê de ye.konfederalîzma demokratîk ji bo mirovahiyê ferz bûye. Bi taybet jî ji bo jinan di asta herî jor de bûye hewcedarî û peywir.
Nîşe: Berdewama nivîsê hefteya pêş bi sernavê ‘der barê şoreşa jinê û yekitiya pergala konfederal a demokratîk a jinê’ wê bê weşandin.