‘Heta heqê kurdan nêrê qebûlkerdiş çareserî pê nîna’

  • 09:36 4 Gulane 2026
  • NAROJANE
Bêrîtan Tunç 
 
 
ÎZMÎR - Rojnamegere Nuray Sancar dîyar kerd ke gamê verbiçimî paştîdayîşê semedê Prosesê Aştî û Cimatê Demokratîkî nîno dayîş û va: “Çareserîya problemê kurdî bi hawayêk ke dewlete fehm kena mumkin nîyo.”
 
Prosesê Aştî û Cimatê Demokratîkî ke Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî 27ê Sibata 2025ine de dest pêkerd, pêwa vîyartişê demî zî gamê verbiçimî aver nêşîyo. Her çiqas semedê caardişê prosesî tu pêkerdişê huqûqî yan sîyasî nêameyî kerdiş zî, rewşa fîzîkî ya Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî de bîyayîşêk baş pê nêameyo. Rewşa tepişteyanê sîyasîyê zîndanan de nêvurîya, no zî nîşan dano ke nêzdîbîyayîşê hukmatî yê prosesî sînordar û asayîşî ser o.
 
Rojnamegere Nuray Sancar ercnayîşanê xo Prosesê Aştî û Cimatê Demokratîkî û waştişanê şarê kurdî yê semedê têduştî û azadîye ser o pêşkêş kerd.
 
‘Rayîrêk yeno taqîbkerdiş ke heqê kolektîfî yê şarê kurdî nas nêkeno’
 
Nuray Sancar dîyar kerd ke proses tena sey ronayîşê çekan hetê dewlete ra ameyo dîyarkerdiş û wina zêde kerd: “Parlamentoyî de zî komîsyonêk ame awankerdiş. No komîsyon girewte bi, her endamêk hewl da ke goreyê perspektîfê xo eşkera bikero çi pê yeno. Ma prosesêk vîyarna. Nê semedî ra, her çiqas dewlete zaf reyan vana ke hîn praktîkê huqûqî yê do bêrê caardiş zî, nê wareyî de tu game nêameya eştiş. Nê semedî ra, ma qalê awanîyêk sîyasî kenê ke tu eleqeyê ci rastîya çareserîya problemê kurdî dir çin o. Tena nê çî bi hîrayî yenê vila kerdiş: ‘Çekî ameyî bêvengkerdiş.’ Nê semedî ra, no rayîr nasnameyê kolektîfê kurdan nasnêkeno ne zî waştişanê kolektîfê înan pê ano. Rayîrêk o ke dûrî mesele yo. Ma tîya de vindîkerdişêk zaf cidî vînenê. Eke no proses bibibo prosesêk aştî û demokrasî, ke goreyê perspektîfê ma wina yo û eynî wextî de pabebîyayîşê şarê kurdî yo, ganî hîn qonaxî bêrê vîyarnayîş. Heta ke nê qonaxî nêrê rojeve, mumkin nîyo ke problemê kurdî bi hawayêk ke dewlete fehm kena bêro çareserkerdiş.”
 
‘Têgêrayîşêk sosyalîstî yê raştîn heqê bindestan paweno’
 
Nuray Sancar dîyar kerd ke semedê rewşa Rojhelatê Mîyanênî, têgêrayîşanê sîyasî yê îqtîdarî ser o meylê înan est o ke çareserîyanê kokê problemî çareser nêkenê aver biherikîyê û no bi ewnîyayîşê tesîranê tecrubeyê verî û zanayîşê arêkerdeyî eşkeno bêro fahmkerdiş. Nuray Sancar dîyar kerd ke rêxistinkerdişê waştişêk dewamker keweno milê şarê kurdî û dostanê înan ser û va: “Rêxistinî û sendîkayî zî wezîfeyê înan ê muhîmî est ê. Bi rastî, têgêrayîşî est ê ke nê prosesî sey prosesêk aştîye paştîdayîş kenê, kîşte kurdan de vindenê û wazenê waştişê înan bêrê caardiş. La teberê nê, awanîyê ke xo sey sosyalîstî pênase kenê zî est ê la nê prosesî ra dûr ê yan zî hemverê ci yê û reyan zî meylê dewletperestî û netewperestî gênê. Nê semedî ra, konsept bi xo zî cayê munaqeşeyî yo. La, têgêrayîşêk sosyalîstî yê raştîn têgêrayîşêk o û ganî bibo ke semedê naskerdiş ê heqê kolektîfî yê milletêk bindest têkoşîn keno. Na çarçeweye de, ganî heme rayîrî bêrê şuxilnayîş ta ke şarî roşin bikerê û îkna bikerê û meseleyê aştîye bîyarê rojeva komelî.”
 
‘Stratejîyêk newe û dînamîzmêk newe lazim o’
 
Nuray Sancar qetî kerd ke têgêrayîşê sosyalîstî ganî beşêk têkoşînê hembeşî semedê averşîyayîşê saxlemî yê nê prosesî bibo û dîyar kerd ke nêzelalîya ke hetê dewlete ra ameye viraştiş mîyanê şarê kurdî de pabebîyayîşî viraştî û zafê problemî, sey xurtkerdişê refleksanê netewperestî, vernîya prosesî vindertî. Nuray Sancar, dîyar kerd ke têkoşîn zafhetî yo û va: “No tena kurdan eleqedar nêkeno, ameyoxê temamîyê welatî eleqedar keno. Senîn proses şekil gêno do qederê welatî zî dîyar bikero. Eynî wextî de, vurîyayîşêk manadar bêvurîyayîşêk awanîya bîyayeya dewlete de mumkin nîyo. No tena bi têkoşînê dewamdar û rêxistinkerdeyî eşkeno bêro bidestkerdiş. Semedê ma, no proses têkoşînê aştî û demokrasî yo. Ganî şarê kurdî bi tena sereyê xo nêro verdayîş û sosyalîstî zî ganî temaşekerê nê prosesî nêbê. Nê wareyî de, muhîm o ke stratejîyê neweyî bêrê averşîyayîş ta ke gamê ke pabebîyayîşan vîyarenê û eşkenê rewşe bivurnê, hevalanê ma dir bêrê caardiş. Eşkera yo ke stratejîyêk newe û dînamîzmêk newe lazim o.”